Dosyanızı Yayınevine Göndermeden Önce Yapmanız Gereken 5 Şey
Son kelimeyi yazdınız, klavyeden ellerinizi çektiniz ve derin bir nefes aldınız. Tebrikler, artık elinizde bitmiş bir taslak var! Ancak birçok yazar adayının düştüğü en büyük hata, “SON” kelimesini yazar yazmaz dosyayı bir yayınevine mail atmaktır.
Yayınevine dosya göndermeden önce yapmanız gereken 5 şey özetle şunlardır:
- Dosyayı en az 2-3 hafta demlenmeye bırakmak.
- Baştan sona detaylı bir öz-redaksiyon ve kurgu analizi yapmak.
- Objektif ve dürüst geri bildirim verecek beta okuyucular bulmak.
- Dosyayı yayınevlerinin standart okuma formatına (12 punto, 1.5 satır aralığı vb.) getirmek.
- Etkileyici ve kısa bir kitap özeti (sinopsis) ile yazar özgeçmişi hazırlamak.
Kitap Kulübü Yayınları editör masası olarak, yılların (ve Denbay tecrübesinin) bize öğrettiği net bir gerçek var: Reddedilen dosyaların büyük bir kısmı yeteneksizlikten değil, yayınevine sunum aşamasındaki acelecilikten kaynaklanıyor. Eserinizin editörlerin masasında parlamasını istiyorsanız, “Gönder” butonuna basmadan önce şu 5 kritik adımı mutlaka uygulayın.
1. Dosyanızı “Demlenmeye” Bırakın
Kitabınızı yeni bitirdiğinizde ona nesnel (objektif) bir gözle bakmanız imkansızdır. Karakterlerinize çok aşıksınızdır, yazdığınız diyaloglar size kusursuz görünür. Stephen King, ünlü Yazma Sanatı kitabında ilk taslağı bitirdikten sonra dosyayı bir çekmeceye kilitleyip en az 6 hafta ona hiç bakmamayı tavsiye eder.
Siz de eserinizi bitirdikten sonra bir süre uzaklaşın. Başka kitaplar okuyun, yürüyüşe çıkın. Dosyanızı zihninizden uzaklaştırdıktan sonra geri döndüğünüzde, bir okur gibi hataları ve eksikleri çok daha net göreceksiniz.
2. Acımasız Bir Kendi Kendinin Editörü Olun (Öz-Redaksiyon)
Hiçbir yayınevi editörü, “-de/-da” bağlaçlarının yanlış yazıldığı, mantık hatalarıyla dolu ham bir metinle uğraşmak istemez. Bizim masamıza gelen ve “Bu hiç okunmamış bile” hissi veren dosyalar genellikle ilk sayfalarda elenir.
Göndermeden önce şu soruları kendinize sorun:
- Kurguda mantık boşlukları (plot hole) var mı?
- Gereksiz uzatılmış, hikayeye hizmet etmeyen yan karakterler veya sahneler var mı?
- Yazım ve noktalama kurallarına TDK standartlarında uyuldu mu?
3. Beta Okuyucuların Objektif Fikrini Alın
“Annem kitabı çok beğendi” cümlesi editörler için bir referans değildir. Sizi seven insanlar (aileniz, yakın arkadaşlarınız) sizi kırmamak için metindeki kusurları görmezden gelirler.
Bunun yerine; daha önce aynı türde kitaplar okumuş, size karşı dürüst olabilecek beta okuyucular bulun. Onlardan sadece “Güzel olmuş” demelerini değil, nerede sıkıldıklarını, hangi karakterin inandırıcı gelmediğini not etmelerini isteyin. Gelen eleştiriler doğrultusunda dosyanızı son bir kez daha revize edin.
“Bir beta okuyucu size ‘Bu bölümde sıkıldım’ derse büyük ihtimalle haklıdır. Ama ‘Şu bölümü şöyle değiştir’ derse, büyük ihtimalle yanılıyordur. Sorunu tespit etmelerine izin verin, çözümü yazar olarak siz üretin.”
4. Dosya Formatını Sektör Standartlarına Getirin
Dosyanızı estetik görünsün diye pembe arka planla veya el yazısı (Comic Sans vb.) fontlarla göndermeyin. Yayınevleri, okunabilirliği en yüksek standart formatları tercih eder. Dosyanızın profesyonel görünmesi, sizin de sektörü ciddiye aldığınızı gösterir.
İdeal Dosya Formatı Nasıl Olmalı?
- Yazı Tipi: Times New Roman, Arial veya Calibri.
- Punto: 12 Punto.
- Satır Aralığı: 1.5 veya Çift satır aralığı.
- Format: Microsoft Word (.doc, .docx) veya isteniyorsa PDF.
- İlk Sayfa: Eserin adı, yazar adı, iletişim bilgileriniz ve toplam kelime/sayfa sayısı.
5. Çarpıcı Bir Sinopsis ve Yazar Özgeçmişi Hazırlayın
Yayınevleri binlerce sayfa okumadan önce hikayenin ne vaat ettiğini görmek ister. Mailinize sadece “Ekteki dosyamı okuyun” yazıp göndermek amatörce bir yaklaşımdır.
Dosyanızın yanına eklemeniz gereken iki önemli şey vardır:
- Sinopsis (Özet): Hikayenin girişini, gelişmesini ve sonunu (sürprizbozanları/spoiler saklamadan) anlatan 1-2 sayfalık profesyonel bir özet.
- Özgeçmiş (Biyografi): Kısa, net ve edebiyatla/uzmanlık alanınızla ilgili geçmişinizi anlatan bir paragraf.
Şimdi Dosyanız Gerçekten Hazır!
Eğer bu 5 adımı tamamladıysanız, artık eseriniz bir “karalama” olmaktan çıkmış, yayın dünyasına sunulmaya hazır bir “proje” haline gelmiş demektir. Emek verdiğiniz bu dosyanın, uzun ve yorucu yayınevi kuyruklarında kaybolmasını veya standart ret mailleriyle size dönmesini istemiyorsanız; süreci birlikte yönetebiliriz.